Wat een half miljoen P2000-meldingen vertellen over Nederland

Er loopt al jaren een pijplijn die elke P2000-alarmering in Nederland binnenhaalt, opschoont en op een kaart zet. Ik heb dat archief altijd per melding bekeken en nooit als geheel. Deze keer wel — en de eerste vraag die ik stelde, welke dag ooit de drukste was, leverde meteen een antwoord op dat niet klopte. Dit is wat er overblijft als je alles weggooit wat je niet kunt verdedigen.

Eerst: welk deel van het archief deugt

Sinds ik 112Radar bouwde loopt er onafgebroken een pijplijn die P2000-alarmeringen binnenhaalt, opschoont, geocodeert en koppelt aan kazernes en voertuigen. In de database staan inmiddels 951.885 incidenten. Dat is niet het getal waar dit artikel over gaat, en de reden daarvoor is meteen de nuttigste les van deze hele exercitie.

Ik begon namelijk met de vraag welke dag ooit de drukste was. Het antwoord was 17 maart 2026, met 9.248 meldingen — ruim tweeënhalf keer een normale dag. Een prachtig getal, en volstrekt onzin. Van die meldingen had 87 procent geen incidenttype, wat de eerste aanwijzing was dat ik niet naar een drukke dag keek maar naar een storing bij mezelf. Er bleken drie dingen mis met de oudere data:

Een backfill. Alles van 30 december 2025 tot 12 maart 2026 komt niet uit mijn eigen ontvangers maar uit een externe bron. Ander bereik, andere volledigheid, niet te vergelijken met wat ik zelf binnenhaal.
Dubbele ingest. Tussen 13 en 25 maart schreven twee verwerkingspaden tegelijk naar dezelfde tabel. Elk bericht staat er twee keer in, en in de eerste vijf dagen werd elke kopie ook nog een eigen incident.
Een groeperingsbug. Meldingen die bij elkaar hoorden werden soms als losse incidenten opgeslagen: ongeveer elf procent te veel, tot eind maart.

De drukste dag ooit was dus geen dag maar een bug, en dat is precies het soort fout waarmee je onbedoeld een nieuwsbericht haalt. Ik heb het venster daarom teruggebracht tot het deel waarvan ik de herkomst van elk bericht kan aantonen: 26 maart tot en met 19 augustus 2026, 147 volledige dagen, 555.650 meldingen. Vanaf 26 maart heeft honderd procent van de berichten een ontvangstbewijs uit mijn eigen ontvangers en is de dubbeltelling terug op het normale niveau.

Dat is een half miljoen meldingen, gemiddeld 3.780 per dag. Genoeg voor de patronen hieronder, en te weinig voor een paar dingen die ik graag had willen weten. Dat verschil probeer ik consequent aan te geven.

Alles wat volgt is geaggregeerd: aantallen, verhoudingen, patronen. Geen adressen, geen individuele meldingen, geen herleidbare gevallen — precies de vorm waarin deze data het meeste waard is en het minste kwaad kan.

1. Het is vooral een ambulanceverhaal

Bij 81,5 procent van alle meldingen is de ambulancezorg betrokken. De brandweer komt bij 12,0 procent voor, de politie bij 7,4, de traumahelikopter bij 0,7 en de KNRM bij 0,2. Die percentages tellen op tot meer dan honderd, omdat één melding meerdere disciplines tegelijk kan alarmeren.

Die verhouding zegt minder over Nederland dan over P2000. De politie is grotendeels overgestapt op gesloten communicatie en gebruikt het netwerk nog maar beperkt; wat je hier ziet is dus niet het politiewerk maar het restant dat nog openbaar wordt gealarmeerd. Voor de ambulancezorg geldt het omgekeerde: die alarmeert nog volop via P2000, en met ruim drieduizend ritten per dag drukt dat alle andere disciplines plat in elke landelijke statistiek. Wie iets over de brandweer wil zeggen, moet dus eerst filteren — iets wat in de berichtgeving over dit soort data vrijwel nooit gebeurt.

De prioriteitsverdeling is vlakker dan je zou verwachten: 37,0 procent is P1, de hoogste urgentie met optische en geluidssignalen, en 45,5 procent is P2. De rest is P3 (7,9 procent), P4 (0,3 procent) of heeft geen herkenbare prioriteit (9,3 procent). Meer dan een derde van alles wat er dag en nacht doorheen komt is dus spoed in de zwaarste categorie.

2. De dag heeft een vaste vorm

Leg alle 147 dagen over elkaar en er tekent zich een onmiskenbare curve af. Het rustigste uur is dat tussen vijf en zes 's ochtends, met een index van 38 — waarbij 100 het uurgemiddelde over de hele dag is. Het drukste is het uur tussen drie en vier 's middags, met 151.

Tussen die twee zit een factor vier. Dat is minder extreem dan het dag-en-nachtritme van bijvoorbeeld het verkeer, en dat komt doordat een flink deel van de hulpvraag nu eenmaal niet slaapt. Maar de vorm is onmiskenbaar: vanaf een uur of zeven loopt het snel op, tussen tien en achttien uur ligt het hoog en vlak met de piek in de vroege middag, daarna zakt het geleidelijk tot het diepe dal voor zonsopgang.

Wat dat voor een kazerne betekent

Het drukste uur van de dag is vier keer zo druk als het rustigste, en het valt midden op de werkdag — precies wanneer de vrijwilligers van een post op hun werk zitten en de opkomst het krapst is. De avonden en nachten, waarop de bezetting het hoogst is, zijn juist de rustigste uren. Dat scheve verband tussen vraag en beschikbaarheid is het probleem waar half brandweerland mee worstelt, en het staat vrij letterlijk in deze curve.

3. De week is vlak, het seizoen moet wachten

Over de week gemeten is vrijdag de drukste dag met gemiddeld 3.965 meldingen en zondag de rustigste met 3.542. Dat is twaalf procent verschil, wat weinig is: hulpvraag trekt zich duidelijk minder van de kalender aan dan van de klok.

En hier moet ik het antwoord schuldig blijven dat ik het liefst had gegeven. Over seizoenen kan ik niets zeggen. Het schone venster bevat vier volledige maanden — april tot en met juli — en die liggen met indexen tussen 97 en 106 zo dicht bij elkaar dat het verschil nergens over gaat. Juni is de hoogste, maar alleen doordat er één storm in viel. Er is geen winter in deze dataset, dus geen gladheidspiek, geen griepgolf, geen oudjaarsnacht in dezelfde meetreeks. Over een jaar staat dat hoofdstuk er wel; nu zou het een grafiek zijn met een conclusie die ik erbij verzin.

4. De drukste dag is een storm, en dat is het interessante

Het drukste etmaal in het venster is zondag 28 juni 2026: 5.215 meldingen tegen 3.780 gemiddeld, een factor 1,4. Dat klinkt bescheiden, en dat is precies waarom het gemiddelde hier misleidt.

Splits je die dag namelijk uit, dan blijkt de ambulancezorg volstrekt onaangedaan: 3.604 ritten, ongeveer een normale zondag. De hele piek zit bij de brandweer, die van zo'n vijfhonderd meldingen naar 1.338 ging — bijna een verdrievoudiging in vierentwintig uur. Over de vier dagen van 26 tot en met 29 juni leverde stormschade in zijn eentje 680 meldingen op, veruit de grootste categorie van die week.

Dat is het patroon van vrijwel elke uitschieter in deze data. Een landelijke piek is bijna nooit een land dat het drukker heeft; het is één discipline die iets bijzonders overkomt terwijl de rest gewoon doorwerkt. Wie naar het totaal kijkt, ziet een rustige golf. Wie naar de brandweer kijkt, ziet een dag waarop half Nederland op straat stond te zagen.

5. Oud en nieuw is een categorie apart

Voor dit ene cijfer moet ik het schone venster verlaten, want er zit geen jaarwisseling in. In de winterdata — de backfill, waarvan ik de absolute aantallen niet vertrouw maar de onderlinge verhoudingen wel, omdat een systematische afwijking in teller en noemer tegen elkaar wegvalt — is de uitkomst tamelijk spectaculair.

De oudejaarsnacht, gerekend van tien uur 's avonds tot vier uur 's ochtends, is ongeveer 4,6 keer zo druk als een gemiddelde nacht in diezelfde periode. Ter vergelijking: de op één na drukste nacht van de hele winter komt niet verder dan een factor 1,3. Dat is geen zware nacht in een reeks zware nachten, dat is een gebeurtenis die zich niet tot de rest verhoudt. Iedereen die weleens oudjaarsdienst heeft gedraaid weet dat, maar het is iets anders om het als verhouding uit de data te zien vallen.

6. Waar de brandweer werkelijk voor uitrukt

Vraag iemand waar de brandweer voor komt en het antwoord is brand. De grootste categorie ís ook brand, met 9,8 procent van alle brandweerinzetten, gevolgd door buitenbrand met 7,9 procent en automatische brandmeldingen met 7,7 procent.

Maar tel je alles bij elkaar wat met vuur te maken heeft, dan blijft er iets anders over: 57,9 procent van alle brandweerinzetten is niet brandgerelateerd. Dat zijn ongevallen, beknellingen, hulpverlening bij water en storm, dienstverlening, liftopsluitingen, dieren in nood, assistentie aan de ambulance. En van de ruim veertig procent die wél over brand gaat, blijkt ongeveer een derde loos alarm — automatische brandmeldingen uit gebouwinstallaties en meldingen van brandlucht waar niets achter zat.

Van elke tien uitrukken gaan er dus ruim vijf helemaal niet over vuur, en van de rest loopt ruwweg een derde met een sisser af. Dat is geen aanklacht: bij een automatische melding uitrukken is precies de bedoeling, en dat het vaak loos is, is het bewijs dat het systeem werkt en niet dat het faalt. Maar het verklaart wel waarom het beeld van de brandweer en het werk van de brandweer zo ver uit elkaar liggen — en waarom een gemiddelde manschap in een jaar meer waterschade en verkeersongevallen ziet dan branden.

7. De meeste inzetten zijn klein — maar dat is een ambulancecijfer

Van de meldingen waaraan een voertuig gekoppeld kon worden, rukken er gemiddeld 1,21 eenheden uit; over álle meldingen gerekend gaat het er bij 75,9 procent om precies één. Dat klopt, en het is tegelijk een van de nuttelozere cijfers uit deze set. Ruim vier vijfde van alle meldingen is immers ambulancezorg, en een ambulance rijdt vrijwel altijd alleen.

Filter je op de brandweer, dan ontstaat een ander plaatje: gemiddeld 1,98 eenheden per inzet, en nog maar 60,6 procent gaat met één voertuig. Daar zit de opschaling, en daar hoort ze ook te zitten. Aan de bovenkant loopt dat flink op. De grootste inzet in het venster is de brand in het NorthC-datacenter aan de Rondebeltweg in Almere op 7 mei 2026, opgeschaald naar GRIP 2, met 72 gealarmeerde voertuigen. Daarna volgen een buitenbrand in Venlo met 68 en een bosbrand bij Kootwijk met 61.

Eén technische kanttekening: bij 15,5 procent van de meldingen herkent mijn parser geen voertuig in de tekst. Reken je alleen met de meldingen waarvan de eenheden bekend zijn, dan is 89,8 procent solo. Ik houd het hierboven op de brede noemer, omdat die eerlijker is over wat ik werkelijk weet.

8. De regio's, en waarom de verschillen groter lijken dan ze zijn

Absoluut gezien voert Rotterdam-Rijnmond de lijst aan met 66.001 meldingen, zo'n 449 per dag. Dat is te verwachten in de qua inwonertal grootste veiligheidsregio van het land, dus is de interessantere vraag hoe het eruitziet per hoofd van de bevolking.

Dan komt Drenthe als rustigste regio uit de bus, en dat klopt ook: dunbevolkt, weinig grootstedelijke problematiek, geen zware industrie van betekenis. Fryslân, Groningen, IJsselland, Zuid-Limburg en Twente zitten in datzelfde onderste deel van de lijst. De rangorde is niet gek en past bij wat je zou verwachten.

Wat níét klopt, is de omvang van het verschil. Die zes regio's komen drie tot vijf keer lager uit dan de rest, en zo werkt hulpvraag niet. Het aantal spoedritten per inwoner varieert in Nederland met vergrijzing en stedelijkheid, maar niet met een factor vijf tussen Drenthe en Brabant. Er zit dus iets anders in dat cijfer.

Dat iets is de alarmeringspraktijk. Niet elke regio zet evenveel P2000-berichten in de lucht voor hetzelfde incident. Waar de een elk voertuig apart oproept, alarmeert de ander gebundeld of langs een andere weg. Ik vang die berichten allemaal op — het is geen ontvangstprobleem — maar wat ik tel is het aantal alarmeringen, en dat is per regio nu eenmaal een andere eenheid dan het aantal ritten.

Daarom staat er geen regiokaart in dit artikel. De volgorde zou ongeveer kloppen en de getallen erbij niet, en een kaart waarvan alleen de volgorde klopt is een kaart die verkeerd gelezen gaat worden. Dat is de terugkerende valkuil van een dataset van deze omvang: hoe meer datapunten, hoe overtuigender het oogt, en hoe makkelijker je vergeet dat je iets anders meet dan wat je denkt te meten.

Verantwoording en beperkingen

Deze cijfers gaan over alarmeringen, niet over incidenten, en dat verschil is groot genoeg om te noemen:

Eén incident kan meerdere alarmeringen opleveren bij opschaling of nalarmering. Ik groepeer op sleutel en tijdvenster, maar dat is nooit voor honderd procent sluitend — zie de groeperingsbug hierboven.
Niet alles gaat via P2000. Een groot deel van de politiecommunicatie en een groeiend deel van de ambulancealarmering loopt via gesloten kanalen. Dit is per definitie het openbare deel.
De alarmeringspraktijk verschilt per regio, zoals hoofdstuk 8 laat zien: hetzelfde incident levert niet overal evenveel P2000-berichten op. Voor landelijke patronen over de tijd maakt dat weinig uit; voor vergelijkingen tussen regio's alles.
De indeling in incidenttypen is afgeleid van de meldingstekst en dus een interpretatie, geen registratie uit de meldkamer.
De periode is 147 dagen in het voorjaar en de zomer van 2026. Alles wat seizoensgebonden is, ontbreekt of is oververtegenwoordigd.

Voor de patronen hierboven is dat acceptabel: een dagcurve over een half miljoen meldingen is robuust tegen ruis. Voor exacte aantallen per regio of per type moet je bij de veiligheidsregio's en het CBS zijn, en niet bij mij.

Conclusie

Wat vertelt een half miljoen meldingen over Nederland? Dat de hulpvraag een dag heeft met een vaste vorm en een week die er nauwelijks toe doet. Dat wat wij “de hulpdiensten” noemen in de praktijk vooral ambulancezorg is, en dat elke landelijke statistiek daardoor iets anders meet dan mensen denken. Dat de brandweer voor het merendeel niet voor brand komt. En dat de echte uitschieters — een zomerstorm, een oudejaarsnacht — nooit het hele land tegelijk raken maar één discipline in één etmaal.

Maar de meest bruikbare uitkomst van deze exercitie was geen van die cijfers. Het was de ontdekking dat mijn drukste dag ooit een verwerkingsfout was, dat een regiovergelijking iets anders meet dan hij lijkt te meten, en dat een dataset van bijna een miljoen records met veel overtuiging onzin kan opleveren. De helft van dit artikel bestaat uit wat ik heb weggegooid. Bij data van deze omvang is dat geen zwakte van het verhaal, dat ís het verhaal.