Providerrouter eruit, UniFi erin — KPN, Odido, Ziggo en Delta

Drie manieren, van makkelijk naar netjes

1. Erachter hangen

Je laat de router van je provider staan en prikt de UniFi-gateway in een van de LAN-poorten. Dat werkt binnen tien minuten en er kan weinig misgaan. Je hebt dan wel twee routers achter elkaar die allebei adressen vertalen: dubbele NAT. Voor surfen, streamen en videobellen merk je daar niets van. Je merkt het zodra er iets van buiten naar binnen moet. Een VPN-server op je gateway of een port forward naar een camera-recorder loopt dan vast op de voorste router, en sommige spelcomputers klagen over hun NAT-type.

Vergeet in deze opstelling niet de wifi van de providerrouter uit te zetten. Anders heb je een extra zender in de meterkast die niets toevoegt en wel een kanaal bezet houdt.

2. Bridge of DMZ

In bridge-modus doet het apparaat van je provider alleen nog het modemwerk en geeft het je publieke IP-adres door aan de UniFi-gateway. De dubbele NAT is weg, het modem blijft van de provider. Kan bridge niet, dan heeft de providerrouter meestal een DMZ-instelling waarmee je al het inkomende verkeer naar één intern adres doorstuurt. Dat is minder zuiver, maar lost de meeste problemen uit optie één op.

3. Vervangen

De providerrouter gaat eruit en de UniFi-gateway zit rechtstreeks op de aansluiting. Dat mag: sinds 28 januari 2022 geldt in Nederland de vrije modemkeuze, en providers moeten de technische gegevens publiceren die je daarvoor nodig hebt. Dit is de opstelling met de minste apparaten en het meeste regie, en ook de enige waarbij je zelf de instellingen van je provider moet kennen.

Eerst: wat staat er in je meterkast?

De woorden modem en router worden door elkaar gebruikt, en bij deze klus is het verschil belangrijk.

Bij glasvezel komt de vezel binnen op een wit kastje aan de wand, daarachter zit een glasvezelmodem (de ONT, bij oudere aansluitingen een mediaconverter) en daarachter pas de router. Het modem zet licht om in een gewone netwerkkabel. Dat kastje laat je zitten; de UniFi-gateway komt op de plek van de router. Bij sommige nieuwere installaties zit het glasvezelmodem ín de router van de provider. Dan heb je eerst een los modem nodig voordat je iets kunt vervangen, en dat is een vraag voor je provider.

Bij kabel zitten modem en router in één apparaat, en een UniFi-gateway heeft geen coax-ingang. Je komt dus altijd uit op optie twee: het modem van Ziggo blijft, in bridge-modus, of je koopt een eigen kabelmodem en zet de gateway daarachter.

De instellingen per provider

In UniFi Network stel je dit in onder Settings → Internet, bij de WAN-poort, met de geavanceerde instellingen op handmatig. Daar vul je het VLAN-nummer in en kies je het verbindingstype.

KPN. Internet loopt over VLAN 6 en vraagt om een PPPoE-verbinding. Wie hier DHCP kiest, krijgt geen adres; een KPN-medewerker zegt het op het forum van KPN met zoveel woorden. UniFi wil bij PPPoE een gebruikersnaam en wachtwoord zien; KPN controleert ze niet, en gangbaar is om bij allebei internet in te vullen.

Odido. Odido publiceert een eigen document met verbindingsinstellingen: VLAN 300 met prioriteit 0, het adres via DHCP, MTU 1500. Meer is het niet.

Ziggo. Op de kabel kun je het Ziggo-modem in bridge-modus laten zetten. Daarna staat de WAN-poort van je gateway gewoon op DHCP, zonder VLAN. Een eigen kabelmodem mag ook. Het moet DOCSIS 3.1 ondersteunen, je meldt het aan in de app van Ziggo, en je levert er iets voor in: volgens Ziggo kijk je dan alleen nog televisie via de Ziggo GO-app. Zit je bij Ziggo op glasvezel, dan kan het modem volgens Ziggo niet in bridge-modus.

Delta. Delta publiceert de eisen voor eigen apparatuur en laat je een eigen modem aanmelden via MijnDELTA. In de praktijk loopt internet er over VLAN 100 met DHCP en televisie over VLAN 101. Hetzelfde geldt voor Caiway, dat op hetzelfde netwerk zit.

Televisie is waar het misgaat

Internet aan de praat krijgen is bij alle vier een kwestie van twee velden invullen. Televisie is een ander verhaal, en bij KPN het meest.

KPN stuurt lineaire tv als multicast over een apart VLAN, nummer 4. Dat VLAN doorzetten naar een poort waar de tv-ontvanger op zit, werkt niet meer. Je router moet zelf een adres opvragen op VLAN 4, zich daarbij melden met de DHCP-optie die KPN verwacht (optie 60, waarde IPTV_RG), de routes overnemen die hij terugkrijgt en als IGMP-proxy optreden tussen dat VLAN en je thuisnetwerk. Op het netwerk waar de ontvanger hangt, moet IGMP snooping aan staan.

UniFi heeft daar een ingebouwde functie voor: bij de internetinstellingen kun je een IGMP-proxy aanzetten en het netwerk aanwijzen waar de ontvanger in zit. Op papier is dat genoeg. De ervaringen zijn wisselend. Op het KPN-forum beschreef iemand met een Cloud Gateway Fiber in het najaar van 2025 dat het met alleen die optie niet stabiel werd en dat er toch een communityscript aan te pas kwam. Zo'n script moet je na elke update van het besturingssysteem opnieuw draaien.

Dat laatste is voor mij de reden om het niet te doen. Een netwerk dat na elke update een handeling vraagt, is er een dat aandacht blijft vragen, en dan gaat het een keer mis op een avond dat je er niet bent. De robuuste route is de andere: de TV+-ontvanger van KPN kan in zijn beeldinstellingen van multicast naar unicast worden gezet. Dan is televisie gewoon internetverkeer en hoef je aan de gateway niets bijzonders te doen. Wie een ouder type ontvanger heeft dat dit niet kan, zou ik aanraden de providerrouter te laten staan en optie één of twee te kiezen.

Bij Delta zit je met VLAN 101 in dezelfde hoek. Odido noemt in zijn document geen IGMP-proxy als vereiste. Bij Ziggo op de kabel heeft je gateway niets met televisie te maken.

Vaste telefonie

Een UniFi-gateway heeft geen telefoonpoort. Het toestel dat nu in de providerrouter zit, kan dus nergens meer in. Je hebt dan de SIP-gegevens van je lijn nodig en een kastje of toestel dat ermee overweg kan. KPN laat je het wachtwoord voor je vaste telefoon instellen via de servicetool, Delta toont de gegevens in MijnDELTA, en Ziggo verstrekt ze als je een eigen modem aanmeldt.

Het kan dus, maar ga eerst na wat er aan die lijn hangt. Een alarmkiezer, een liftnoodtelefoon of het nummer waarop je ouders je bellen is geen onderdeel om op een zaterdagmiddag mee te experimenteren.

Wat je inlevert: de helpdesk

Dit is het echte nadeel, en het staat bij de providers zelf zwart op wit. KPN: “Je zorgt zelf voor het instellen van je apparaat.” Ziggo: “We bieden geen ondersteuning op eigen modems.”

Bij een storing is de eerste vraag van de helpdesk dus of je hun router weer wilt aansluiten. Dat is redelijk, want zij kunnen jouw gateway niet van afstand bekijken. Het betekent wel dat je die router nog moet hebben. Laat hem daarom in de meterkast liggen, in de doos, met de voeding erbij en een sticker waarop staat welke kabel waar hoort. Terugzetten kost dan vijf minuten, en je weet meteen aan welke kant het probleem zit.

Voor een kantoor weegt dit zwaarder dan thuis. Daar moet iemand anders dan jij ook kunnen terugschakelen, dus hoort die sticker een A4'tje te zijn.

Het glasvezelmodem ook vervangen?

Dat kan bij de meeste providers. Bij KPN alleen op een XGS-PON-aansluiting en via de servicetool, bij Odido via de klantenservice. Ik raad het zelden aan. Je wint er één kastje in de meterkast mee en verliest de plek waar de verantwoordelijkheid van de provider ophoudt. Odido schrijft er eerlijk bij wat er gebeurt: na je aanvraag verliest hun eigen modem binnen enkele dagen de verbinding. Even terugprikken om een storing uit te sluiten is er dan niet meer bij.

Wanneer ik het niet zou doen

Als televisie en vaste telefoon in huis belangrijker zijn dan het netwerk, en er niemand is die het leuk vindt om uit te zoeken waarom het beeld bevriest. Dan is optie één of twee geen nederlaag. Dubbele NAT is lelijk, maar niet kapot, en al je VLAN's, je segmentatie en je access points werken er precies hetzelfde achter.

Ik zou het wel doen als je inkomende verbindingen nodig hebt, als je een vast IP-adres van je provider op je eigen firewall wilt hebben, of als de providerrouter zelf het probleem is.

Conclusie

De providerrouter vervangen is voor internet alleen een kwartier werk en twee instellingen. Het wordt een project zodra er televisie over een eigen VLAN loopt of er nog een vaste lijn in gebruik is. Begin daarom bij de vraag wat er in huis of op kantoor aan die router hangt, en kies daarna pas een van de drie opstellingen. En wat je ook kiest: bewaar de oude router.

Twijfel je over je eigen aansluiting? Mail me of kijk bij NetwerkBouwer.